Akt 04 — Artystka

Od Wilna
do formy.

Rzeźbiarka, medalierka i malarka. Urodzona w Wilnie w 1942 roku, dyplom z wyróżnieniem uzyskała w 1966 roku na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Rzeźbie poświęciła pół wieku, od medalu po pomnik, pracując między Warszawą a Kotuniem.

1942 Wilno · Szczecin · Warszawa

Początki i studia

Antonina Wysocka-Jonczak urodziła się w 1942 roku w Wilnie. Od 1949 roku rodzina mieszkała w Stargardzie na Pomorzu, gdzie Antonina zaczęła chodzić na pierwsze zajęcia plastyczne.

Przez pięć lat uczyła się w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Szczecinie, a potem za pierwszym razem dostała się na Wydział Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Dyplom w pracowni prof. Mariana Wnuka otrzymała z wyróżnieniem w 1966 roku. Już na piątym roku wygrała konkurs medalierski: wtedy zaczęła się praca nad medalem, jedno ze stałych pól jej twórczości.

Antonina Wysocka-Jonczak z profilu, za młodu, w lesie; fotografia czarno-biała — Portret młodzieńczy, w lesie.

Poetyka Szkoła Warszawska

Język

Antonina jest przedstawicielką Szkoły Warszawskiej. Jej język jest antropocentryczny: w centrum pozostaje postać ludzka, oddana metaforą, skrótem i niedopowiedzeniem — przez odejmowanie materii aż do znaku najistotniejszego.

Pracowała w kamieniu, drewnie i brązie, od medalu, który mieści się w dłoni, po pomnik; obok rzeźby malowała i rysowała. Form jest niewiele i nigdy nie wracają takie same: dysk, owal, graniastosłup. Spaja je jedna myśl: każde trwanie, nawet w najtwardszym materiale, jest początkiem przemijania. Stąd temat śladu, który przechodzi przez całą twórczość.

Antonina pochylona nad trzema dyskami z brązu ustawionymi na podstawach, fotografia czarno-biała — Przy trzech dyskach z brązu.

1970–1997 Siedem krajów

Sympozja i rzeźba w przestrzeni publicznej

Od lat siedemdziesiątych Antonina pracowała coraz częściej w plenerze. Brała udział w międzynarodowych sympozjach rzeźbiarskich, gdzie kamień albo drewno obrabia się na oczach publiczności, i zrealizowała ponad piętnaście rzeźb monumentalnych dla parków i przestrzeni miejskich.

Do dziś stoją w siedmiu krajach, od Polski po Słowenię, od Niemiec po Włochy. W 1976 roku dębowa «Sfera» stanęła w parku Forma Viva w Kostanjevicy na Krki; na Biennale w Owernii we Francji otrzymała złoty medal w 1989 i Grand Prix w 1991 roku.

od 1990 Kotuń pod Siedlcami

Dom-pracownia

Od 1990 roku Antonina pracowała także w Kotuniu, na wsi pod Siedlcami, w dużym domu z ogrodem otwartym na las. Dzieliła pracę między warszawską pracownię a wieś, gdzie część rzeźb stała pod gołym niebem.

Wystawiała w Polsce i za granicą przez całą drogę twórczą, od pierwszej wystawy indywidualnej w 1968 roku. Główny zbiór znajduje się dziś w Muzeum Regionalnym w Siedlcach; inne rzeźby są w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku oraz w kolekcjach prywatnych w Europie i Stanach Zjednoczonych.

Wypowiedź artystki

Moja rzeźba jest faktem wewnętrznym: czymś, co przychodzi z głębi duszy i szuka porozumienia z tym, co na zewnątrz.

To rzeźba uczuć, wzruszeń, które chcę oddać i staram się wyrazić w formach czystych i wyrazistych, w obrazach symbolicznych i sugestywnych. W swoich pracach staram się przetworzyć to, co dzieje się wewnątrz, uzewnętrznić wrażenia, zmiany, stany ducha — nie jako moje pojedyncze, osobiste, lecz jako istotę, archetyp stanów ducha — próbując uczynić dotykalnym to, co metafizyczne i nieuchwytne: staram się dać realny obraz idei abstrakcyjnej.

Antonina Wysocka-Jonczak Z jej papierów, po włosku

Katalog Rzeźby, jedna po drugiej Otwórz dział Dzieła, które zostały w swoich miejscach Atlas Otwórz dział Wystawy i nagrody Pół wieku wystaw Otwórz dział Papiery i wycinki Prasa i dokumenty Otwórz dział

Słowa artystki

Jestem. Więc to, co czynię, jest śladem mojej obecności.

Antonina Wysocka-Jonczak