«Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945» (2000), granit i czarny granit — dzieło Antoniny Wysockiej-Jonczak

Fotografia: potempski.com/wysocka (fotografia z epoki)

AW.S.0119

Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945

Rok
2000
Tworzywo
granit i czarny granit
Wymiary
300 × 140 × 60 cm (wymiary projektowe)
Miejsce
Warszawa, Park Kazimierzowski

Dzieło

W Parku Kazimierzowskim w Warszawie dwie granitowe płyty stoją otwarte jak stronice księgi. Kwadratowe okno, wycięte na wylot, przechodzi przez lewą stronicę, a w oknie, w czarnym granicie, tkwi znak Polski Walczącej. To okno jest sygnałem: w czasie okupacji lekcje odbywały się w mieszkaniach, a przedmiot przestawiony na parapecie mówił uczniom, czy można bezpiecznie przyjść.

Pomnik oddaje hołd polskim nauczycielom, którzy w latach 1939–1945 organizują i prowadzą tajne nauczanie, ryzykując życie. Rzeźbiarka jest autorką projektu i prowadzi całe jego wykonanie, od kamieniarskiej pracowni po ustawienie w parku, jesienią 2000 roku; przy odsłonięciu „Gazeta Wyborcza” opowiada tę historię pod tytułem „Uczyli z narażeniem życia”.

Inne fotografie

  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — montaż w parku (podnoszenie dźwigiem), jesień 2000
    montaż w parku (podnoszenie dźwigiem), jesień 2000
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — pracownia: płyta z czarnego granitu z napisem, wykańczanie
    pracownia: płyta z czarnego granitu z napisem, wykańczanie
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — pracownia: płyta z napisem (wariant z bliska)
    pracownia: płyta z napisem (wariant z bliska)
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — transport płyty ciężarówką do parku
    transport płyty ciężarówką do parku
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — rozładunek płyty dźwigiem
    rozładunek płyty dźwigiem
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — pracownia: przenoszenie bloków wciągnikiem
    pracownia: przenoszenie bloków wciągnikiem
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — pracownia: przenoszenie bloków (wariant)
    pracownia: przenoszenie bloków (wariant)
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — pracownia: czytelny napis «W hołdzie… tajnego nauczania 1945»
    pracownia: czytelny napis «W hołdzie… tajnego nauczania 1945»
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — pracownia: dwie płyty-stronice w wykańczaniu
    pracownia: dwie płyty-stronice w wykańczaniu
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — pracownia: forma pochylona + płyta z oknem-znakiem
    pracownia: forma pochylona + płyta z oknem-znakiem
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — pracownia: płyta z prostokątnym oknem (wariant)
    pracownia: płyta z prostokątnym oknem (wariant)
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — pracownia: granitowa stela pionowo, w trakcie pracy
    pracownia: granitowa stela pionowo, w trakcie pracy
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — montaż: pomnik na docelowej podstawie, wykańczanie
    montaż: pomnik na docelowej podstawie, wykańczanie
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — Projekt w dwóch stanach: stela otwarta przelotowym oknem, a przed nią rząd leżących książek. Na cokole, długopisem, «1939–1945» i «TAJNE NAUCZA…».
    Projekt w dwóch stanach: stela otwarta przelotowym oknem, a przed nią rząd leżących książek. Na cokole, długopisem, «1939–1945» i «TAJNE NAUCZA…».
  • Pomnik Nauczycieli Tajnego Nauczania 1939–1945 — Cztery warianty na jednym arkuszu: przelotowe okno ujmuje otwartą książkę, a na stronach wypisane są daty 1939 i 1945.
    Cztery warianty na jednym arkuszu: przelotowe okno ujmuje otwartą książkę, a na stronach wypisane są daty 1939 i 1945.

Z prasy i dokumentów

Wycinki, zaproszenia i dokumenty archiwum, które mówią o tym dziele — opublikowane już w dziale Prasa.

Wybrane dzieła Pozostałe dzieła Otwórz dział